ЯҢАЛЫКЛАР

Эшләнэсе 7 авыл калып бара.Шул ук вакытта  Кушәр күмәк хуҗалыгында  лейкоз белән бруцеллезга тикшерү өчен мөгезле эре терлекләрдән кан алынды.

Өлкәннәр көне... Октябрьнең салкын, җилле көннәренә аяк басуга уза торган бу бәйрәм үзенең исеме белән үк күңелләрне җылыта, җаннарга рәхәт бер тынычлык бирә.

Фәридә ФИЛАТОВА

Соңгы елларда бу бәйрәм бик зурлап, матур чаралар белән үрелеп үткәрелә. Ай башында өлкәннәр декадасы игълан ителә, бу көннәрдә бар кадер- хөрмәт күрсәтелә аларга. Ә иң куанычлысы - өлкәннәргә карата игътибар ел әйләнә бездә дип курыкмыйча да әйтергә мөмкин. Үзләре дә бик актив өлкәннәребез – алар катнашындагы төрле спорт ярышлары, концерт – тамашалар,  күңелле очрашулар оештырылуы турында да еш язабыз. Ә инде бәйрәмгә килгәндә, һәр авыл җирлегендә дә өлкәннәрне чакырып чәй табыннары хәстәрләнә, лаеклы ялдагылар өчен күчтәнәч пакетлар әзерләнә. Бу яктан авыл җирендә яшүчеләрнең шәһәрдәгеләр каршында берникадәр өстенлеге дә юк түгел. Бер генә мисал, Әтнәгә күченеп кайткан туганнарым Өлкәннәр көненә беренче тапкыр күчтәнәчләрен кулларын алгач, шатланып та, аптырап та калганнар иде. “ Ничә ел лаеклы ялда булып, үзебез лаеклы ялга чыккан заводтан күчтәнәч түгел,  бер открытка да күргән булмады”,- диештеләр. Олы кешегә әллә ни күп  кирәкми дә инде, югыйсә, бүләккә караганда искә алулары зуррак куаныч...

Олы Әтнәдә исә лаеклы ялдагыларны традиция буенча, дәүләт драма театры бинасына чакырып кунак иттеләр. Социаль яклау бүлегендә эшләүче кызлар бирегә килгән һәр өлкән кешене якты чырай белән каршы алдылар, тәм- томнар белән тулы табын янына утыртып, кайнар чәй, коймак белән сыйлап тордылар. Үзәктән генә түгел, һәр авыл җирлегеннән дә ветераннар советы рәисләре, аларның актив ярдәмчеләре дә кунак булды быел. Шунда ук ветераннар советы рәисләре тырышлыгы белән әзерләнгән стендлар да урын алган иде. Аларның һәркайсында җирлектә яшәүче өлкәннәрнең тормыш- көнкүреше, бергәләп үткәрелгән чаралар, кызыклы мәгълүмат  чагылдырылган. Тырышканнары бушка китмәгән, өлкәннәр арасында зур кызыксыну тудырды әлеге стендлар. Чәй табыныннан соң, театрның тамаша залына юл алды өлкәннәр. Биредә алар өчен Филармония артистлары зур концерт белән чыгыш ясады. Мондый бүләкне өлкәннәр өчен район хакимияте белән берлектә Татар конгрессы иҗтимагый берләшмәсенең халыкара берлеге рәисе, Дәүләт советы депутаты Ренат Закиров ясады. Бәйрәм уңаеннан өлкәннәрне район советы аппарат җитәкчесе Гөлнара Гәләүтдинова изге теләкләрен җиткереп узды. Ренат Закиров та залдагыларны бәйрәм белән котлады һәм олы юбилее уңаеннан район ветераннар советы рәисе Мингазиз Зиннәтовка Татар конгрессы иҗтимагый берләшмәсе җитәкчесе исеменнән “Рәхмәт хаты” тапшырып узды. Анда “Милләтебез алдындагы олы хезмәтегезне искә алып, татар халкының телен, мәдәниятен үстерүдәге гореф- гадәтләрен саклап калуда башкарган зур эшләрегез өчен” дигән юллар да бар. Мингазиз Зиннәтовның тырыш хезмәте тиешле бәяне алуга без дә бик шат. Ничәмә- ничә еллардан Өлкәннәр декадасы дәвам итә. Әле алда күңелле очрашулар, төрле спорт ярышлары көтә аларны. Исән- сау булсыннар да, безгә үрнәк һәм кирәк булып, төпле киңәшләрен биреп, өйләребезне нурландырып тагын бик күп еллар сау- сәламәт булып, янәшәбездә булсыннар иде. Бәйрәмегезе белән өлкәннәр!

Соңгы елларда сары авыруы белән чирләүчеләр турында әллә ни ишетелмәсә дә, быел Балтач районында шундый очрак килеп чыккач, халык куркуга калды. Сары белән элек кенә күпләп авырганнар. Замана алга киткән саен бу авыру килеп чыкмаска тиеш кебек тә бит...

- Сары авыруы - гепатит А - бавырны зарарлый торган, сары төшү белән характерланучы йогышлы вируслы авыру.

- Әлеге авыру ничек тарала

- Ул авыру кешедән сәламәт кешегә йогышлы эчәк авырулары кебек үк күчә: авыру кеше белән аралашканда, эчә торган су, азык-төлек, пычрак куллар, чебеннәр аша. Инкубацион чоры 7 көннән 50 көнгә кадәр дәвам итәргә мөмкин.

- Авыруның төп билгеләре:

- Иң элек хәлсезлек сизелә, аппетит югала, уң яктан эч авырта (бу бавырның зураюы белән бәйле), тән температурасы күтәрелә, укшыта, костыра, буыннар, тән сызлый, сидекнең төсе куера, ә тизәк төссезләнә, тән һәм күз саргая.

- Авыруны китереп чыгаручы вирус тирә-юньдә бик озак яши. Салкынны әйбәт кичерә. Югары температура һәм көчле дезинфекция чараларына гына бирешә. Шуның нәтиҗәсендә авыру бик тиз һәм күпләп таралырга сәләтле.

- Профилактика

- А Гепатиты авыруына каршы вакцина бар. Прививкалар эпидемик хәлгә карап билгеләнә. Авыру белән бәйләнештә булган кешеләр кичекмәстән (5 көн эчендә) прививкалар ясатырга тиешләр. Авыруга каршы көрәштә төп чара булып прививкалар ясау тора. Ризык әзерләүчеләргә, эчә торган су системасында эшләүчеләргә план нигезендә прививкалар ясалып барыла.

Әлбәттә, шәхси гигиена таләпләрен төгәл үтәү, сыйфатлы ризык, су куллану да иң мөһим шартлар булып тора.

- Соңгы елларда сары авыруы безнең районда күзәтелмәде.

- Үзебезнең районда чирләүчеләр булмаса да, читтән йоктырып кайту очраклары теркәлеп тора. 2015 елда безнен районда  бер кеше авырды.

Саксызлык аркасында эләккән чир күпме кешене борчуга сала. Шуның өчен шәхси гигиена кагыйдәләрен барыбыз да төгәл үтик.

20 октябрь көнне Әтнә волейбол Лигасынын яңа сезоны  башланып китәчәк. Башка еллардан аермалы буларак, Һәрбер команда көндәш командалар белән уйнап чыгачак һәм дә уеннар 2 ай дәвәмендә барачак дип планлаштыра ярышны оештыручылар..Уеннарда Әтнә районының ир-егетләр командалары катнаша ала. Оештыру җыелышы 13 октябрь көнне “Ашыт” мәдәни-спорт комплексында  узачак, башлану вакыты: кичке сәгать алты.

Мәдәният Министрлыгында  “Татармультфильм” оештырган рәсем конкурсында жиңүчеләрне бүләкләп уздылар. Әтнә районынан Күңгәр мәктәбенең 3 сыйныфында укучы Сабирова Сөмбел чакырылды

Ярышта барлыгы 20 дән артык  спорт сөюче ветераннар катнашты. Ярышның төп хөкемдәре , Әтнә районы балалар һәм яшүсмерләр спорт мәктәбе тренеры- Шакиров Раил Гамил улы булды. Ярышның жиңүчеләре медаль һәм кыйммәтле бүләк белән бүләкләнделәр.

Өлкән кешене тәрбиягә алган гаиләдә яшәүче Вәлиева Зөбәйдә Фәһим кызын Өлкәннәр көне белән  котладылар

Әтнә районы мәдәният йорты  «Көзләрнең дә була бер мәле» дип исемләнгән концерт программасын Әтнә районы авылларында күрсәтә

2018 елның 3 октябрендә “Шәфкатьлелек почтасы” акциясе кысаларында “Изгелек” белгечләре өйгә барып социаль хезмәт күрсәтү бүлекчәсендә карамакта торучыларның хәлләрен белделәр

2 октябрь көнне Арча мәдәният йортында Республика күләмендә үткәрелә торган этно-мәдәни фестивальның зональ туры үтте